![\"\"](\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/IMG_7946.jpg\")
II rozbi\u00f3r mia\u0142 miejsce w 1793, a III w 1795 r. Rzeczpospolita znikn\u0119\u0142a ca\u0142kowicie z map, a granice Austrii opiera\u0142y si\u0119 ju\u017c o dolin\u0119 rzeki Bug (zar\u00f3wno na p\u0142n., jak i na wsch.). Wyznaczona trzy lata wcze\u015bniej w rejonie Zamo\u015bcia granica rozdziela\u0142a ju\u017c tylko Galicj\u0119 Zachodni\u0105 (w tym przypadku po\u0142o\u017con\u0105 jednak na p\u00f3\u0142noc od granicy) od Galicji Wschodniej (na p\u0142d. od granicy).<\/p>\n\n\n\n
Kolejne zmiany nast\u0105pi\u0142y ledwie kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej. W wyniku wojen napoleo\u0144skich powsta\u0142o Ksi\u0119stwo Warszawskie (przekszta\u0142cone z czasem w Kr\u00f3lestwo Polskie), uzale\u017cnione jednak od Rosji. Granica przesun\u0119\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas znacz\u0105co na po\u0142udnie i ustabilizowa\u0142a z ko\u0144cem 1809 r. Wiod\u0142a od okolic Zaklikowa przez Krzesz\u00f3w, rejon Tarnogrodu, Be\u0142\u017cca po Do\u0142hobycz\u00f3w i dalej skr\u0119ca\u0142a wzd\u0142u\u017c Bugu na p\u0142n. Co ciekawe, pokrywa\u0142a si\u0119 ona z p\u0142d. granic\u0105 Ordynacji Zamojskiej, mo\u017cna wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce \u00f3wczesny ordynat Stanis\u0142aw Kostka Zamoyski mia\u0142 wp\u0142yw na jej przebieg. Zlikwidowa\u0142o to problemy w administrowaniu dobrami zwi\u0105zane z uprzednim przeci\u0119ciem d\u00f3br ordynacji w ramach I rozbioru Polski (np. konieczno\u015b\u0107 op\u0142acania c\u0142a na komorach celnych).\n<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/ZABOR.jpg\")
Omawiana granica by\u0142a do\u015b\u0107 trwa\u0142a, przetrwa\u0142a bowiem a\u017c do 1914 r., czyli do wybuchu I wojny \u015bwiatowej. Nie by\u0142a zarazem w jaki\u015b specjalny spos\u00f3b pilnowana. Jak wspomina\u0142 Kajetan Kraszewski: blisko\u015b\u0107 granicy galicyjskiej prawie wszystkich kusi\u0142a, \u017ceby tam si\u0119 udali. I my wi\u0119c tylko przenocowawszy ruszyli\u015bmy ku granicy, kt\u00f3ra tylko w\u00f3wczas by\u0142a strze\u017con\u0105 kiedy tam wojsko przechodzi\u0142o, co niecz\u0119sto si\u0119 zdarza\u0142o. Jecha\u0142 wi\u0119c przez granic\u0119 kto chcia\u0142 i kiedy chcia\u0142, ile \u017ce w\u0142adze austriackie wszystkich przybysz\u00f3w tolerowa\u0142y. Ci do tego, to nie tylko ludzie spokojno\u015bci szukaj\u0105cy, ale nawet powsta\u0144cy<\/em>. Na zdj\u0119ciu ciekawostka. Zrekonstruowane przej\u015bcie graniczne z czas\u00f3w zabor\u00f3w w Lipie, na skraju Las\u00f3w Janowskich.<\/p>\n\n\n\n Potem przysz\u0142y jednak czasy mroczne. W 1914 r. wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, granic\u0119 wyznacza\u0142 zasi\u0119g obszaru walk prowadzonych przez wojska Rosji, Prus i Austrii.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku 1918 r. na mocy Traktatu Brzeskiego proklamowano Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105, wspieran\u0105 przez Austriak\u00f3w i Niemc\u00f3w. Mia\u0142a ona obj\u0105\u0107 m.in. powiaty zamojski, hrubieszowski i tomaszowski. Kl\u0119ska zaborc\u00f3w oznacza\u0142a koniec tego projektu.<\/p>\n\n\n\n W 1919 r. odrodzi\u0142a si\u0119 Rzeczpospolita obejmuj\u0105c ponownie ca\u0142e Roztocze: od Kra\u015bnika do Lwowa.<\/p>\n\n\n\n W 1939 r. nadszed\u0142 czas II wojny \u015bwiatowej. Jak si\u0119 szybko okaza\u0142o, by\u0142 to zarazem kolejny rozbi\u00f3r Polski. Nowa granica (zwana lini\u0105 demarkacyjn\u0105), tym razem pomi\u0119dzy Niemcami a Rosj\u0105, by\u0142a na odcinku roztocza\u0144skim zbli\u017cona (ale nie taka sama!) do granicy z 1914 r. Przyja\u017a\u0144 okupant\u00f3w nie trwa\u0142a jednak d\u0142ugo. Ju\u017c w 1940 r. Stalin rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 betonowych schron\u00f3w bojowych i umocnie\u0144, kt\u00f3re z czasem nazwano lini\u0105 Mo\u0142otowa. W praktyce nie stanowi\u0142y one jednak wi\u0119kszej przeszkody dla wojsk niemieckich. Inwazja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 22 czerwca 1941 r. Do Wielkiej Rzeszy<\/em> szybko w\u0142\u0105czano kolejne regiony ZSRR, w tym Lwowszczyzn\u0119 (a wi\u0119c tak\u017ce Roztocze).<\/p>\n\n\n\n Kontrofensywa odmieni\u0142a jednak losy. Warto wspomnie\u0107, \u017ce Lubelszczyzna zosta\u0142a zaj\u0119ta przez Sowiet\u00f3w na pocz\u0105tku 1944 r.<\/p>\n\n\n\n Gdy wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w bloku pa\u0144stw socjalistycznych. Now\u0105 granic\u0119 Polski oparto na wschodzie na linii Bugu. Roztocza\u0144ski jej odcinek poprowadzono od okolic Lubaczowa (rejon Wielkich Oczu) nieopodal Hory\u0144ca, Dziewi\u0119cierza (wie\u015b przeci\u0119ta na p\u00f3\u0142) i Siedlisk Tomaszowskich po Hrebenne i dalej do doliny rzeki Bug. Ten ostatni fragment ma ciekaw\u0105 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n Kluczowym wydarzeniem by\u0142o odkrycie du\u017cych z\u0142\u00f3\u017c w\u0119gla w rejonie Krystynopola. Jak powszechnie wiadomo, Stalin by\u0142 przywi\u0105zany do paliw kopalnych, zaproponowa\u0142<\/em> wi\u0119c korekt\u0119 przebiegu granicy. By\u0142 to obszar o powierzchni 480 km kwadratowych, w rejonie Sokala, wspomnianego Krystynopola (przemianowanego p\u00f3\u017aniej na Czerwonograd), Be\u0142za i Uhnowa. W zamian dostali\u015bmy obszar o takiej samej powierzchni, po\u0142o\u017cony na skraju Bieszczad\u00f3w w rejonie Ustrzyk Dolnych i Lutowisk. Podpisany dokument nosi\u0142 nazw\u0119 Umowa pomi\u0119dzy Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 a Zwi\u0105zkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zmianie odcink\u00f3w terytori\u00f3w pa\u0144stwowych<\/em>, a podpisano go w Moskwie 15 lutego 1951 r. Zwracam uwag\u0119, \u017ce nie u\u017cyto w nim nazwy Polska Rzeczpospolita Ludowa, bowiem ta formalnie funkcjonowa\u0142a dopiero od 1952 r.<\/p>\n\n\n\n By\u0142\u0105 to ostatnia zmiana granicy w regionie Roztocza. P\u00f3\u017aniej zmieni\u0142 si\u0119 ju\u017c tylko kolor s\u0142upk\u00f3w granicznych. ZSRR odszed\u0142 w niebyt, odrodzi\u0142a si\u0119 Ukraina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Roztocze to kraina wzg\u00f3rz rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 od okolic Kra\u015bnika a\u017c po Lw\u00f3w. To, co jest ca\u0142o\u015bci\u0105 przyrodnicz\u0105, mo\u017ce by\u0107 jednak podzielone w inny spos\u00f3b. Jaki? Na przyk\u0142ad granic\u0105 pa\u0144stwow\u0105, a z t\u0105 r\u00f3\u017cnie tu bywa\u0142o. Przed rozbiorami ca\u0142e Roztocze znajdowa\u0142o si\u0119 w Rzeczypospolitej, kt\u00f3rej granice si\u0119ga\u0142y a\u017c po Ko\u0142omyj\u0119. Potem przyszed\u0142 czas zmian. I rozbi\u00f3r … Czytaj dalej \u201eJak zmienia\u0142 si\u0119 przebieg granicy pa\u0144stwowej na Roztoczu?\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":833,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-844","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=844"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7363,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/844\/revisions\/7363"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nUmiarkowane pilnowanie granicy sprzyja\u0142o rozwojowi przemytu. Jacek Feduszka w swoim opracowaniu Gdzie s\u0142o\u0144ce wschodzi i k\u0119dy zapada<\/em> odno\u015bnie omawianego obszaru u\u017cywa nawet sformu\u0142owania przemytnicze zag\u0142\u0119bie<\/em>. Bywa\u0142o, \u017ce utrzymywa\u0142y si\u0119 z niego ca\u0142e przygraniczne wioski! Niekt\u00f3rzy z przemytnik\u00f3w stawali si\u0119 nawet wr\u0119cz legendarni, jak J\u00f3zik Skiba i Marcin Borowicz z Huty Szumy, po\u0142o\u017conej w okolicy Narola. Przeprowadzali oni nielegalnie konie, tyto\u0144, alkohol, rodzynki, a nawet damskie chusteczki na g\u0142ow\u0119. Pono\u0107 utworzona w tej wsi szko\u0142a zosta\u0142a tak\u017ce wzniesiona z kradzionego za granic\u0105 drewna.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/IMG_4701.jpg\")