{"id":855,"date":"2016-02-20T19:20:02","date_gmt":"2016-02-20T19:20:02","guid":{"rendered":"http:\/\/roztocze24.info\/tematy-2\/opis\/mezoregiony_roztocza\/"},"modified":"2019-04-08T18:18:33","modified_gmt":"2019-04-08T16:18:33","slug":"mezoregiony_roztocza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/roztocze24.info\/?page_id=855","title":{"rendered":"Mezoregiony Roztocza"},"content":{"rendered":"\n

Roztocze dzieli si\u0119 na trzy mezoregiony: Roztocze Zachodnie, \u015arodkowe<\/strong> i Po\u0142udniowe<\/strong> (zwane tak\u017ce Wschodnim<\/strong>, cz\u0119\u015bciowo na terenie Ukrainy).<\/p>\n\n\n\n

Roztocze Zachodnie<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
W\u0105wozy lessowe w Szczebrzeszy\u0144skim Parku Krajobrazowym<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dominuj\u0105 tu suche i rozleg\u0142e wierzchowiny, las\u00f3w niewiele. Roztocze Zachodnie zajmuje teren pomi\u0119dzy Kra\u015bnikiem a Szczebrzeszynem i Zwierzy\u0144cem. Bywa te\u017c nazywane lessowym, poniewa\u017c pokrywa je gruba warstwa lessu.<\/p>\n\n\n\n

Zwyczajowo dzieli si\u0119 je na Roztocze Gorajskie i Szczebrzeszy\u0144skie, oddzielone od siebie szerok\u0105 dolin\u0105 Gorajca. Charakterystyczne jest wyst\u0119powanie d\u0142ugich i suchych dolin, rozdzielaj\u0105cych wzg\u00f3rza. Najpi\u0119kniejsze s\u0105 pl\u0105taniny ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 na kilka kilometr\u00f3w i g\u0142\u0119bokich na 20 metr\u00f3w w\u0105woz\u00f3w i ich bocznych odga\u0142\u0119zie\u0144. Pomi\u0119dzy Szczebrzeszynem a Kaw\u0119czynkiem tworz\u0105 one pot\u0119\u017cny kompleks, zwany Piekie\u0142kiem<\/em>, chroniony w Szczebrzeszy\u0144skim Parku Krajobrazowym. W\u0105wozowe zbocza porasta las grabowo-bukowy, a pozosta\u0142e tereny g\u0142\u00f3wnie las sosnowy. Jest to zarazem obszar najubo\u017cszy w lasy, zajmuj\u0105 one obecnie jedynie 10% powierzchni tej cz\u0119\u015bci Roztocza. Przyczyn\u0105 takiego stanu jest masowa wycinka drzew przeprowadzana w celu pozyskania \u017cyznej gleby pod uprawy rolnicze. Najwy\u017csze wzniesienie Roztocza Zachodniego to D\u0105browa (344 m n.p.m.). Atrakcj\u0105 jest zesp\u00f3\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 w Zaporzu – pomnik przyrody.
Na Roztoczu Zachodnim atrakcj\u0105 jedyn\u0105 w swoim rodzaju jest Szczebrzeszyn i to nie tylko z uwagi na pewnego chrz\u0105szcza, kt\u00f3ry pono\u0107 brzmi tu w trzcinie. Do dzi\u015b wok\u00f3\u0142 rynku tego niewielkiego miasteczka zobaczy\u0107 mo\u017cna dwa ko\u015bcio\u0142y, cerkiew i synagog\u0119. C\u00f3\u017c lepiej \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce o wielokulturowo\u015bci tej ziemi?<\/p>\n\n\n\n

Od strony krajobrazowej warto pozna\u0107 wysychaj\u0105ce bagno Ta\u0142andy ko\u0142o Panas\u00f3wki, wzniesienie D\u0105browa ko\u0142o Lipowca, a tak\u017ce niezwyk\u0142e Piekie\u0142ko<\/em> – rozleg\u0142y kompleks w\u0105woz\u00f3w rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 pomi\u0119dzy Szczebrzeszynem, Kaw\u0119czynkiem, a Zwierzy\u0144cem. Ciekawostk\u0105 jest grupa odkrywek skalnych tzw. Gorajskie Ska\u0142y. Wspomnie\u0107 warto tak\u017ce o malowniczym punkcie Roztocza Zachodniego – dobrze zachowanym grodzisku w S\u0105siadce. St\u0105d blisko ju\u017c do znanego sanktuarium \u015bw. Antoniego w Radecznicy. Wymieni\u0107 warto te\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 we wsi Mokrelipie i ciekawy, po\u0142o\u017cony na grodzisku, cmentarz w Batorzu.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze \u015arodkowe<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
Wodospady zwane szumami w rezerwacie Nad Tanwi\u0105 w okolicy Su\u015bca<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

To najbardziej znana cz\u0119\u015b\u0107 Roztocza. Popularne o\u015brodki turystyczne to: Susiec, Zwierzyniec, czy Krasnobr\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze \u015arodkowe rozpo\u015bciera si\u0119 wzd\u0142u\u017c doliny rzeki Wieprz, pomi\u0119dzy Szczebrzeszynem i Zwierzy\u0144cem a obni\u017ceniem na linii Rebizanty – Narol – Lubycza Kr\u00f3lewska. Od po\u0142udnia graniczy ono z Kotlin\u0105 Sandomiersk\u0105, od p\u00f3\u0142nocy z Pado\u0142em Zamojskim. Roztocze \u015arodkowe, zwane jest te\u017c Tomaszowskim i – z racji swego po\u0142o\u017cenia – Centralnym. Geolodzy u\u017cywaj\u0105 okre\u015blenia wapienno-piaszczyste, poniewa\u017c wyst\u0119puj\u0105 tu wapienie litotamniowe i piaskowce mioce\u0144skie, natomiast brak jest pokrywy lessowej. Utworzono tu Krasnobrodzki Park Krajobrazowy. W krajobrazie dominuj\u0105 wierzchowiny zbudowane z opok kredowych, porozcinane rozleg\u0142ymi dolinami, nad kt\u00f3rymi wznosz\u0105 si\u0119 samotne wzg\u00f3rza osta\u0144cowe zbudowane z wapieni. Wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce wysokie, piaszczyste wydmy. Wyra\u017anie odznaczaj\u0105 si\u0119 dwa poziomy zr\u00f3wna\u0144 na wysoko\u015bci 310-320 m n.p.m. i 340-350 m n.p.m. Ponad nimi wznosz\u0105 si\u0119 pag\u00f3ry osta\u0144cowe, z kt\u00f3rych najwy\u017csza jest Wapielnia (386,2 m n.p.m.). Osobliwo\u015b\u0107 stanowi g\u00f3ra Kamie\u0144 ko\u0142o Stanis\u0142awowa, na kt\u00f3rej szczycie znajduj\u0105 si\u0119 kilkumetrowe ska\u0142ki o niezwyk\u0142ych kszta\u0142tach. Nieco mniejsze g\u0142azy odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w rezerwacie Piekie\u0142ko (1,24 ha) ko\u0142o Tomaszowa Lubelskiego. Ciekawe s\u0105 tak\u017ce du\u017ce kamienio\u0142omy, np. w J\u00f3zefowie, czy Nowinach.<\/p>\n\n\n\n

Lasy zajmuj\u0105 na Roztoczu \u015arodkowym ponad 40% powierzchni. Ich najcenniejsze partie, w tym bory jod\u0142owe i buczyna karpacka, chronione s\u0105 w Roztocza\u0144skim Parku Narodowym (na fotce poni\u017cej obszar ochrony \u015bcis\u0142ej Nart<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

Starodrzew bukowo-jod\u0142owy otaczany jest opiek\u0105 tak\u017ce w rezerwatach: Debry<\/em> (180 ha) ko\u0142o Bondyrza, \u015aw. Roch<\/em> (202,60 ha) ko\u0142o Krasnobrodu i Minok\u0105t<\/em> (23,47 ha) ko\u0142o Narola. Stary las jod\u0142owy podlega ochronie w rezerwacie Zaro\u015ble<\/em> (64,02 ha) ko\u0142o Ulowa. Projektowany jest kolejny rezerwat Lipie<\/em> ko\u0142o Narola. Szczeg\u00f3lnie atrakcyjna jest kraw\u0119dziowa cz\u0119\u015b\u0107 Roztocza \u015arodkowego i R\u00f3wniny Bi\u0142gorajskiej. Na p\u0142yn\u0105cych tu rzekach wytworzy\u0142y si\u0119 serie niewielkich, malowniczych wodospad\u00f3w. S\u0105 one chronione w rezerwatach przyrody: Czartowe Pole<\/em> (80,51 ha), Szum<\/em> (18,17 ha) i Nad Tanwi\u0105<\/em> (74,03 ha). Stanowi\u0105 one cz\u0119\u015b\u0107 Parku krajobrazowego Puszczy Solskiej.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze Po\u0142udniowe (Wschodnie), cz\u0119\u015b\u0107 polska<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
Ruiny cerkwi w Lubyczy Kniaziach, znanej z filmu Zimna wojna<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W istocie jest to p\u0142d.-wsch. cz\u0119\u015b\u0107 Roztocza. Klimaty tu niemal takie jak w Beskidzie Niskim: zalesione wzg\u00f3rza, zagubione w lasach zarastaj\u0105ce wioski, stare przydro\u017cne kapliczki i cerkwie. W\u015br\u00f3d tych drewnianych wymie\u0144my cerkwie w Hrebennem, Woli Wielkiej i Radru\u017cu. Jest to zarazem teren zaludniony w niewielkim stopniu, jeden z najcichszych i najspokojniejszych w kraju.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze Po\u0142udniowe dzieli si\u0119 na Rawskie, Janowskie i Lwowskie. W granicach Polski znajduje si\u0119 tylko cz\u0119\u015b\u0107 Roztocza Rawskiego, zajmuj\u0105ca obszar pomi\u0119dzy miejscowo\u015bciami: Narol – Be\u0142\u017cec Hrebenne – Horyniec. Podobnie jak w przypadku Roztocza \u015arodkowego, r\u00f3wnie\u017c Roztocze Wschodnie ma charakter wapienno-piaszczysty, jest jednak mniej rozcz\u0142onkowane. Tutaj tak\u017ce znajduj\u0105 si\u0119 najwy\u017csze wzniesienia. W cz\u0119\u015bci polskiej wspi\u0105\u0107 si\u0119 mo\u017cna na wysoko\u015b\u0107 ok. 390 m n.p.m. (Kr\u0105g\u0142y i D\u0142ugi Goraj, Wielki Dzia\u0142).<\/p>\n\n\n\n

Za najwy\u017csze wzniesienie polskiej cz\u0119\u015bci Roztocza uwa\u017ca si\u0119 obecnie D\u0142ugi Goraj (391,5 m n.p.m.) na Roztoczu Rawskim. Znajduj\u0105 si\u0119 one na terenie Po\u0142udnioworoztocza\u0144skiego Parku Krajobrazowego. Kr\u0105g\u0142y i D\u0142ugi Goraj maj\u0105 charakter osta\u0144cowy, wyra\u017anie odcinaj\u0105 si\u0119 od otoczenia niczym wysokie kopce. Teren ten charakteryzuje du\u017ca lesisto\u015b\u0107 wynosz\u0105ca ponad 60%. Wyj\u0105tkowe s\u0105 buczyny z p\u0142atami barwinka pospolitego. Spotka\u0107 mo\u017cna tak\u017ce lasy jod\u0142owe. Ciekawe s\u0105 rezerwaty przyrody \u0179r\u00f3d\u0142a Tanwi<\/em> (186 ha) ko\u0142o Huty Z\u0142omy, M\u0142y\u0144ska G\u00f3ra<\/em> z buczyn\u0105 karpack\u0105 ko\u0142o Hrebennego oraz chroni\u0105ce ja\u0142owce: So\u0142okija (7,43 ha) w Dziewi\u0119cierzu i Ja\u0142owce Lubyckie<\/em> ko\u0142o Huty Lubyckiej. Planowane s\u0105 kolejne rezerwaty: Jedlina<\/em>, Dublen, Buczyna Horyniecka, Dahany, Kierniczki, Prusie<\/em> i Monasterz<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawostk\u0105 s\u0105 liczne betonowe schrony bojowe, nale\u017c\u0105ce do tzw. Linii Mo\u0142otowa.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze Po\u0142udniowe charakteryzuje unikalny turystyczny klimat: wzg\u00f3rza, zagubione w lesie osady, kapliczki, krzy\u017ce, pustelnia Brata Alberta oraz malownicze cerkwie (drewniane i murowane). Poni\u017cej jedna z cerkwi, ta z Woli Wielkiej.<\/p>\n\n\n\n

Roztocze Po\u0142udniowe (Wschodnie), cz\u0119\u015b\u0107 ukrai\u0144ska<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
Dworzec kolejowy we Lwowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Roztocze Po\u0142udniowe (Wschodnie) dzieli si\u0119 na Rawskie, Janowskie i Lwowskie. Niemal w ca\u0142o\u015bci (poza fragmentem Roztocza Rawskiego) znajduje si\u0119 na Ukrainie. Podobnie jak w przypadku Roztocza \u015arodkowego, r\u00f3wnie\u017c Roztocze Wschodnie ma charakter wapienno-piaszczysty, jest jednak mniej rozcz\u0142onkowane. Tutaj tak\u017ce znajduj\u0105 si\u0119 najwy\u017csze wzniesienia, przy czym o ile po stronie polskiej wspi\u0105\u0107 si\u0119 mo\u017cna na wysoko\u015b\u0107 ok. 390 m n.p.m., to w cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skiej b\u0119dzie to nawet nieco powy\u017cej 400 m n.p.m. (Czartowska Ska\u0142a i Wysoki Zamek).<\/p>\n\n\n\n

W rejonie Iwano-Frankowa (dawnego Janowa) utworzono Jaworowski Park Narodowy i rezerwat Roztocze.<\/p>\n\n\n\n

Ukrai\u0144ska cz\u0119\u015b\u0107 Roztocza  ma status \u015awiatowego Rezerwatu Biosfery UNESCO, kt\u00f3ry docelowo ma obj\u0105\u0107 obszar ca\u0142ego Roztocza po obu stronach granicy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d atrakcji wspomnie\u0107 trzeba o d\u0142ugiej jaskini w Stradczu, grotach i \u017ar\u00f3de\u0142ku w Krechowie czy o Janowskim Stawie. Od strony kulturowej najciekawszy jest Lw\u00f3w – miasto wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO, ale warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na inne miejsca, takie jak \u017b\u00f3\u0142kiew. Malowniczo wpisuj\u0105 si\u0119 w krajobraz liczne cerkwie: drewniane (jak ta w Potyliczu) i murowane (jak monastyr w Krechowie z ikon\u0105 Matki Bo\u017cej Werchrackiej). Atrakcj\u0105 jedyn\u0105 w swoim rodzaju jest jaworowski poligon, kt\u00f3ry okresowo mo\u017cna zwiedza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Najwy\u017csze wzniesienia tej cz\u0119\u015bci Roztocza to: Wysoki Zamek (rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 st\u0105d panorama nie ma sobie r\u00f3wnej na ca\u0142ym Roztoczu) i Czartowska Ska\u0142a. Wed\u0142ug najnowszych pomiar\u00f3w, Wysoki Zamek ma wysoko\u015b\u0107 409,5 m n.p.m. (jednak jego szczyt zosta\u0142 sztucznie nadsypany), a Czartowska Ska\u0142a 409 m n.p.m. (nie znajdziemy tu jednak pojedynczej ska\u0142y, a ca\u0142y kompleks pot\u0119\u017cnych blok\u00f3w kamiennych).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Roztocze dzieli si\u0119 na trzy mezoregiony: Roztocze Zachodnie, \u015arodkowe i Po\u0142udniowe (zwane tak\u017ce Wschodnim, cz\u0119\u015bciowo na terenie Ukrainy). Roztocze Zachodnie Dominuj\u0105 tu suche i rozleg\u0142e wierzchowiny, las\u00f3w niewiele. Roztocze Zachodnie zajmuje teren pomi\u0119dzy Kra\u015bnikiem a Szczebrzeszynem i Zwierzy\u0144cem. Bywa te\u017c nazywane lessowym, poniewa\u017c pokrywa je gruba warstwa lessu. Zwyczajowo dzieli si\u0119 je na Roztocze Gorajskie … Czytaj dalej \u201eMezoregiony Roztocza\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":854,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-855","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=855"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7031,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/855\/revisions\/7031"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}