{"id":865,"date":"2016-02-20T19:20:08","date_gmt":"2016-02-20T19:20:08","guid":{"rendered":"http:\/\/roztocze24.info\/tematy-2\/przyroda\/skalne_roztocze\/"},"modified":"2019-04-08T19:56:06","modified_gmt":"2019-04-08T17:56:06","slug":"skalne_roztocze","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/roztocze24.info\/?page_id=865","title":{"rendered":"Skalne Roztocze"},"content":{"rendered":"\n

czyli rzecz o wodospadach, kamienio\u0142omach, g\u0142azach i grotach<\/h3>\n\n\n\n

Roztocze – to kraina wzg\u00f3rz ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 szerokim \u0142ukiem od Kra\u015bnika do Lwowa. To wiadomo. A skalne <\/em>Roztocze?<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze skojarzenie to niewielkie wodospady, zwane tu szumami, chronione w rezerwatach Nad Tanwi\u0105<\/em><\/a> (Rebizanty), Czartowe Pole<\/em><\/a> (Hamernia) i Szum<\/em><\/a> (G\u00f3recko)<\/strong>. Pierwszy rezerwat mo\u017cna pozna\u0107 w\u0119druj\u0105c przepi\u0119knym szlakiem Szum\u00f3w (p\u0119tla wok\u00f3\u0142 Su\u015bca, znaki niebieskie<\/em>, 17 km), lub \u015bcie\u017ck\u0105 dydaktyczn\u0105 utworzon\u0105 w okolicy Rebizant\u00f3w (znaki czerwone<\/em>, 4 km). Takie \u015bcie\u017cki funkcjonuj\u0105 tak\u017ce w przypadku pozosta\u0142ych rezerwat\u00f3w: po Czartowym Polu<\/em> w\u0119drujemy za znakami czerwonymi <\/em> (okolice Hamerni, 2 km),z kolei niebieskie<\/em> znaki odnajdziemy nad rzek\u0105 Szum (parking le\u015bny, 2 km). S\u0105 te\u017c wodospady mniej znane, ale o nich opowiadam na oddzielnej stronie.<\/p>\n\n\n\n

Drugie skojarzenie to kamienio\u0142omy:<\/strong> te najbardziej znane – i najwi\u0119ksze – po\u0142o\u017cone na p\u0142d. od J\u00f3zefowa<\/strong> (wie\u017ca widokowa), popularny jest tak\u017ce obiekt w Nowinach<\/strong> k. Su\u015bca (kolejna wie\u017ca widokowa, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na kamienio\u0142omy rzadziej odwiedzane, np. na p\u0142d. stokach Wa\u0142u Huty R\u00f3\u017canieckiej<\/strong> (zdj\u0119cie poni\u017cej), na Krzy\u017cowej G\u00f3rze<\/strong> k. G\u00f3recka, czy na wzg\u00f3rzu Brusno<\/strong> w okolicy Nowin Horynieckich. Jedyne w swoim rodzaju jest widokowe wzniesienie M\u0142ynarka<\/strong><\/a> ko\u0142o J\u00f3zefowa, jednak obiekt straci\u0142 sporo uroku, gdy wybudowano na nim stok narciarski. Bardzo ciekawy jest kamienio\u0142om w D\u0105browie<\/strong> niedaleko Janowa Lwowskiego na Ukrainie (na zdj\u0119ciu).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kamienio\u0142om w D\u0105browie k. Janowa Lwowskiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kolejne ciekawe miejsce to rezerwat Piekie\u0142ko<\/em><\/strong>, znajduj\u0105cy si\u0119 zaledwie 4 km na wsch. od Tomaszowa Lubelskiego, przy zielonym<\/em> pieszym szlaku Historycznym. Dooko\u0142a pola, w\u015br\u00f3d nich niewielki zagajnik. To tutaj. W rezerwacie zobaczymy 68 niezwykle twardych i odpornych na wietrzenie g\u0142az\u00f3w, cz\u0119\u015bciowo tkwi\u0105cych w ziemi. Opowiadaj\u0105 o nich legendy. Jedna z nich wspomina o niegodziwym gospodarzu, zasypanym przez g\u0142azy. Druga o pechowym diable, kt\u00f3ry – w zamian za dusz\u0119 – obieca\u0142 skarby dziedzicowi Kurdwanowskiemu z pobliskiej \u0141aszcz\u00f3wki. Nie zd\u0105\u017cy\u0142 jednak dobi\u0107 targu, poniewa\u017c zapia\u0142 kur, a wtedy diabe\u0142 traci sw\u0105 moc. Zamiast skarb\u00f3w osta\u0142y si\u0119 kamienie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rezerwat Piekie\u0142ko k. Tomaszowa Lubelskiego<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kolejne ciekawe miejsce to g\u00f3ra Kamie\u0144<\/strong> ko\u0142o Stanis\u0142awowa – pomnik przyrody. Wzniesienie ma tak\u017ce inna nazw\u0119 – Piekie\u0142ko. Swoj\u0105 drog\u0105 to ciekawe, \u017ce nader wiele miejsc, gdzie wyst\u0119puj\u0105 tajemnicze kamienie, ma i\u015bcie diabelskie nazwy. G\u00f3ra Kamie\u0144 ma wysoko\u015b\u0107 348 m n.p.m., wznosi si\u0119 ponad 40 m nad otoczenie. Przez szczyt przebiega Centralny pieszy szlak turystyczny Roztocza – znakowany niebiesko<\/em>. Kiedy\u015b pono\u0107 na wzniesieniu sta\u0142 zamek, obecnie zobaczy\u0107 mo\u017cna tu jedynie grup\u0119 poka\u017anych g\u0142az\u00f3w. Nie mia\u0142y one lekko. W latach 30. XX w. pozyskiwano st\u0105d kamie\u0144, a podczas okupacji niemieckiej – przy pomocy materia\u0142\u00f3w wybuchowych – starano si\u0119 zdoby\u0107 bloki pod budow\u0119 dr\u00f3g. To co pozosta\u0142o, wywiera jednak ogromne wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
G\u00f3ra Kamie\u0144 k. Stanis\u0142awowa <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Pora na najwy\u017csze wzniesienie Roztocza \u015arodkowego – Wapielni\u0119<\/strong> (387 m n.p.m.). Tutejsze wapienie niegdy\u015b wydobywano i wykorzystywano do wypalania wapna. Skaliste wzniesienie porasta leszczyna, a tak\u017ce buki i jod\u0142y. Dojdziemy tu szlakiem Centralnym (znaki niebieskie<\/em>), lub szlakiem Im. W. Podobi\u0144skiej (znaki zielone<\/em>, odcinek Krasnobr\u00f3d – Susiec). Uwaga! Na wniosek Las\u00f3w Pa\u0144stwowych szlaki obecnie ska\u0142ki omijaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wzg\u00f3rze Wapielnia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dla wielu turyst\u00f3w na opisanych powy\u017cej miejscach skalne<\/em> Roztocze ko\u0144czy si\u0119. To jednak nie koniec naszego zestawienia. Na Roztoczu \u015arodkowym warto odwiedzi\u0107 jeszcze przynajmniej dwa miejsca.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze grupa g\u0142az\u00f3w, znajduj\u0105ca si\u0119 na p\u0142d.-zach. stokach Kamiennej G\u00f3ry k. G\u00f3recka Starego. Najciekawszy z nich to p\u0142acz\u0105cy kamie\u0144<\/strong>. Dlaczego p\u0142acz\u0105cy? Wed\u0142ug legendy s\u0105 to \u0142zy pi\u0119knej dziewczyny, kt\u00f3ra zdradzi\u0142a swojego ukochanego – mimo przysi\u0119gi wierno\u015bci – i za kar\u0119 zosta\u0142a zakl\u0119ta w kamie\u0144. \u0141zy przestan\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 dopiero wtedy, gdy w noc \u015bwi\u0119toja\u0144sk\u0105 poca\u0142uje tu swojego ch\u0142opca dziewczyna, kt\u00f3ra go nie zdradzi\u0142a i nigdy nie zdradzi. Jak na razie, \u0142zy jednak ci\u0105gle p\u0142yn\u0105…. To obecnie teren Roztocza\u0144skiego Parku Narodowego, doj\u015bcie nie jest wyznakowane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
P\u0142acz\u0105cy Kamie\u0144 k. Starego G\u00f3recka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W okolicy, w pobli\u017cu wsi Szozdy, znajduje si\u0119 kolejne skalne<\/em> wzniesienie – to Lasowa G\u00f3ra<\/strong>. U jego st\u00f3p zobaczy\u0107 mo\u017cna spory kamie\u0144 (opleciony czere\u015bni\u0105), a w pobli\u017cu szczytu grup\u0119 kolejnych ska\u0142ek. W pobli\u017cu przebiega Centralny Szlak Rowerowy Roztocza (znaki czerwone<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ska\u0142ki w Szozdach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Teraz przeniesiemy si\u0119 na Roztocze Po\u0142udniowe (Wschodnie).<\/p>\n\n\n\n

Zaczniemy od okolic Werchraty. Na pobliskim wzg\u00f3rzu Monastyr<\/strong> znajduj\u0105 si\u0119 ruiny dawnego monastyru z kut\u0105 w skale studni\u0105. Na jej dnie odnale\u017a\u0107 mo\u017cna d\u0142ugi, cho\u0107 w\u0105ski korytarz. Nieopodal wykute w skale piwnice. Wzg\u00f3rze znajduje si\u0119 w pobli\u017cu pieszego szlaku Im. \u015bw. Brata Alberta (znaki zielone<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Piwnica starego klasztoru na wzg\u00f3rzu Monastyr k. Werchraty<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Tak\u017ce nieopodal Werchraty warto poszuka\u0107 dw\u00f3ch grup g\u0142az\u00f3w, znanych jako Diabelskie Kamienie<\/strong>. Ta pierwsza (na zdj\u0119ciu poni\u017cej), znajduje si\u0119 bli\u017cej Werchraty i jest po\u0142o\u017cona na skraju le\u015bnej polany, nieopodal drogi prowadz\u0105cej do Brusna (przy kt\u00f3rej, ale nieco dalej, kolejne ska\u0142ki). T\u0119 drug\u0105, zobaczy\u0107 mo\u017cna ko\u0142o dawnej wsi Dahany, po wsch. stronie szosy Werchrata – Narol. W sumie ci\u0119\u017cko m\u00f3wi\u0107 tu o pojedynczej grupie ska\u0142ek, poniewa\u017c ci\u0105gn\u0105 si\u0119 one malowniczym pasmem od terenu dawnej wsi G\u00f3rniki niemal pod sam Monastyrz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Diabelskie Kamienie na Dahanach<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ciekawa jest skalna \u015bciana w Radru\u017cu, <\/strong>niezwyk\u0142y jest skalny w\u0105w\u00f3z<\/a> po\u0142o\u017cony na po\u0142udniowych stokach g\u00f3ry Brusno<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W skalnym w\u0105wozie na g\u00f3rze Brusno<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Je\u017celi p\u00f3\u017aniej zdecydujemy si\u0119 wybra\u0107 do pobliskiego Hory\u0144ca, to mo\u017cemy liczy\u0107 na kolejne skalne atrakcje. Przede wszystkim b\u0119dzie to \u015awi\u0105tynia S\u0142o\u0144ca<\/strong>, znajduj\u0105ca si\u0119 na wzg\u00f3rzu Buczyna, ko\u0142o Nowin Horynieckich. Tam odnajdziemy grup\u0119 g\u0142az\u00f3w, tworz\u0105cych tajemniczy kr\u0105g. Pono\u0107 to dawne miejsce poga\u0144skiego kultu. Obrz\u0119dy mia\u0142y rozpoczyna\u0107 si\u0119 wtedy, gdy promie\u0144 s\u0142o\u0144ca przeszed\u0142 przez dziwny otw\u00f3r w najwi\u0119kszym z g\u0142az\u00f3w. Dojdziemy tu za znakami zielonymi<\/em> pieszego szlaku Im. \u015bw. Brata Alberta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015awi\u0105tynia S\u0142o\u0144ca k. Nowin Horynieckich<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ciekawe s\u0105 dwa obiekty w rejonie Lelech\u00f3wki na Ukrainie. To Bia\u0142e Ska\u0142y<\/strong>…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bia\u0142e Ska\u0142y w Lelech\u00f3wce<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

… i Sto\u0142owy Kamie\u0144<\/strong>. Pierwszy obiekt znajduje si\u0119 na \u015bcie\u017cce dydaktycznej im. Iwana Franki, drugi na szlaku turystycznym do tzw. Majda\u0144skich Jezior.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sto\u0142owy Kamie\u0144 k. Lelech\u00f3wki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W poszukiwaniu skalnych ciekawostek zejd\u017amy teraz pod ziemi\u0119. Najpierw powr\u00f3t na Roztocze \u015arodkowe, do dawnego o\u015brodka kamieniarskiego – wsi Potok Senderki<\/strong> (w pobli\u017cu przebiega Centralny szlak roztocza\u0144ski, znaki niebieskie). W okolicy znajduj\u0105 si\u0119 podziemne sztolnie<\/a> dawnej kopalni kamienia<\/strong> (na zdj\u0119ciu poni\u017cej), z XVII, cho\u0107 – zdaniem niekt\u00f3rych autor\u00f3w – mo\u017ce nawet XVI w. Uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 korytarz o d\u0142ugo\u015bci przekraczaj\u0105cej 50 m – to wszystko oczywi\u015bcie pod ziemi\u0105! Na marginesie, mimo, i\u017c to zabytek kultury technicznej, sztolnie do dzi\u015b nie doczeka\u0142y si\u0119 jakiejkolwiek formy ochrony, czy chocia\u017c prowizorycznych zabezpiecze\u0144. Szkoda. W pobli\u017cu przebiega lokalna czerwona<\/em> \u015bcie\u017cka spacerowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Potok Senderki – jedna z dawnych sztolni kopalni kamienia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Osobliw\u0105 atrakcj\u0105 s\u0105 jaskinie i groty<\/strong> (m.in. na Czubatce, ko\u0142o Goraja, w Dachanach, nieopodal wsi Chmiele, na po\u0142udniowych stokach g\u00f3ry Brusno, a po drugiej stronie granicy m.in. w Stradczu, Krechowie i Lwowie). Po\u015bwi\u0119cam im oddzieln\u0105 stron\u0119 w Roztocza\u0144skich tematach, a tak\u017ce kilka relacji w dziale Wycieczki. Na zdj\u0119ciu Gorajskie Ska\u0142y<\/strong><\/a> k. Goraja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gorajskie Ska\u0142y k. Goraja<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Powy\u017csza lista nie jest pe\u0142na, to tylko pr\u00f3ba ukazania skalnego oblicza Roztocza. Na pewno nie wszystko zosta\u0142o ju\u017ce odkryte, szczeg\u00f3lnie gdzie\u015b w le\u015bnej g\u0142uszy, w miejscach trudno dost\u0119pnych. I bardzo dobrze, w\u0142a\u015bnie dlatego kraina ta ma tyle uroku.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec powracamy na powierzchni\u0119, a nawet pniemy si\u0119 w g\u00f3r\u0119, na jedno z najwy\u017cszych wzniesie\u0144 Roztocza – Czartowsk\u0105 Ska\u0142\u0119<\/strong> <\/a>we Lwowie. Na szczycie pot\u0119\u017cna grupa ska\u0142ek, najwi\u0119ksza na ca\u0142ym Roztoczu. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 tylko niewielki jej fragment.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fragment skalnej grani Czartowskiej Ska\u0142y we Lwowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

czyli rzecz o wodospadach, kamienio\u0142omach, g\u0142azach i grotach Roztocze – to kraina wzg\u00f3rz ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 szerokim \u0142ukiem od Kra\u015bnika do Lwowa. To wiadomo. A skalne Roztocze? Pierwsze skojarzenie to niewielkie wodospady, zwane tu szumami, chronione w rezerwatach Nad Tanwi\u0105 (Rebizanty), Czartowe Pole (Hamernia) i Szum (G\u00f3recko). Pierwszy rezerwat mo\u017cna pozna\u0107 w\u0119druj\u0105c przepi\u0119knym szlakiem Szum\u00f3w (p\u0119tla … Czytaj dalej \u201eSkalne Roztocze\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":833,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-865","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=865"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7051,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/865\/revisions\/7051"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}