{"id":908,"date":"2016-02-20T19:20:36","date_gmt":"2016-02-20T19:20:36","guid":{"rendered":"http:\/\/roztocze24.info\/turysta-2\/srodkowe\/tomaszow_bitwa\/"},"modified":"2020-04-09T13:26:57","modified_gmt":"2020-04-09T11:26:57","slug":"tomaszow_bitwa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/roztocze24.info\/?page_id=908","title":{"rendered":"Szlakiem I bitwy o Tomasz\u00f3w Lubelski z wrze\u015bnia 1939 r."},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"766\" height=\"512\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Tom_Mapa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5421\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Tom_Mapa.jpg 766w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Tom_Mapa-300x201.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 766px) 85vw, 766px\" \/><figcaption>Mapa szlaku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2009 r. w kilku miejscach wypatrzy\u0142em jednolicie wykonane prostok\u0105tne tablice upami\u0119tniaj\u0105ce r\u00f3\u017cne zdarzenia ze s\u0142ynnej bitwy pod Tomaszowem, a \u015bci\u015blej tej pierwszej, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w dniach 17-20 wrze\u015bnia. Z Niemcami walczyli wtedy \u017co\u0142nierze armii \u201eLublin\u201d i \u201eKrak\u00f3w\u201d pod wodz\u0105 genera\u0142a dywizji Tadeusza Piskora (II bitwa mia\u0142a miejsce w dniach 21-23 wrze\u015bnia, walczy\u0142y wtedy zgrupowania pu\u0142kownika Tadeusza Zieleniewskiego i genera\u0142a Emila Przedrzymirskiego-Krukowicza).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zastanawia\u0142em si\u0119, czy przypadkiem nie istnieje jaki\u015b szlak \u0142\u0105cz\u0105cy te tablice, \u017cadnych znak\u00f3w jednak w terenie nie wypatrzy\u0142em. W ko\u0144cu na stronie Las\u00f3w Pa\u0144stwowych odnalaz\u0142em cenn\u0105 informacj\u0119: 18 wrze\u015bnia 2009 r. odby\u0142 si\u0119 rajd konno-taborowy \u015bladem I bitwy pod Tomaszowem, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142y rodziny polskich \u017co\u0142nierzy walcz\u0105cych tu we wrze\u015bniu 1939, dzieci, m\u0142odzie\u017c i mieszka\u0144cy gminy Tarnawatka, oraz le\u015bnicy. Z tej okazji postawiono w r\u00f3\u017cnych miejscach 13 tablic pami\u0105tkowych.<br>\nCo wi\u0119cej, w notatce zamieszczono tak\u017ce mapk\u0119 tras\u0119 rajdu, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 od tablicy do tablicy (ich lokalizacj\u0119 tak\u017ce wskazano). Znalaz\u0142em wi\u0119c poszukiwany szlak!<br>\nTeraz t\u0119 pogl\u0105dow\u0105 og\u00f3ln\u0105 mapk\u0119 trzeba by\u0142o odwzorowa\u0107 na szczeg\u00f3\u0142owej papierowej 50-tce, a tak\u017ce na mapie GPS. Wiedzia\u0142em, \u017ce na pewno pope\u0142ni\u0119 b\u0142\u0119dy, ale zawsze b\u0119d\u0119 mia\u0142 jaki\u015b punkt odniesienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatecznie tras\u0119 uda\u0142o mi si\u0119 odtworzy\u0107, cho\u0107 nie oby\u0142o si\u0119 bez b\u0142\u0105dzenia. Wyb\u00f3r rowerka jako podstawowego \u015brodka transportu mia\u0142 t\u0119 zalet\u0119, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 uda\u0142o si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w ci\u0105gu 1 dnia. Ale by\u0142a te\u017c wada: upa\u0142 i wyj\u0105tkowo d\u0142ugie odcinki piaszczyste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Start w Pa\u0144kowie \u2013 wsi ciekawie po\u0142o\u017conej, bo dooko\u0142a jeziora. Najlepiej wyruszy\u0107 z przystanku autobusowego po\u0142o\u017conego nieopodal miejsca, gdzie w Pa\u0144kowie na p\u0142d. odbiega szosa do Szarowoli. Udajemy si\u0119 prosto na zach. na rozwidleniu wybieraj\u0105c lew\u0105 drog\u0119 \u2013 do cmentarza. Przy nim tablica 1. To tutaj po zako\u0144czeniu walk o wzg\u00f3rze 323 pochowano 15 oficer\u00f3w i u\u0142an\u00f3w 5 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych z Krakowskiej Brygady Kawalerii (w tym rotmistrza Jaros\u0142awa Chodania, o kt\u00f3rym wi\u0119cej wspominaj\u0105 tablice 2 i 13). 10 czerwca 1951 r. ich prochy przeniesiono na cmentarz w \u0141aszczowie i na zamojsk\u0105 rotund\u0119.\n<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9209.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5422\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9209.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9209-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Cmentarz w Pa\u0144kowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nieco dalej znajduje si\u0119 gaj\u00f3wka Pa\u0144k\u00f3w. Zawracam, dochodz\u0105c ponownie do rozwidlenia dr\u00f3g i skr\u0119cam w lewo, w dukt odbiegaj\u0105cy na p\u0142n.-zach.<br>\n550 m dalej wycieczka boczna \u2013 skr\u0119cam w prawo i po 250 m osi\u0105gam przystanek 2 \u2013 (dawna) gaj\u00f3wka Ba\u017cantarnia. Dzi\u015b jest tu ambona, a po drugiej stronie drogi niewielka polanka. 19 wrze\u015bnia 1939 r. przed \u015bwitem dotar\u0142 tu 5 Pu\u0142k Strzelc\u00f3w Konnych. W gaj\u00f3wce mie\u015bci\u0142 si\u0119 sztab dowodzenia. Ok. 7 rano do walki o wzg\u00f3rze 333 ruszy\u0142y bataliony 3 i 4, a w drugim rzucie tak\u017ce 1 i 2, przy wsparciu baterii 5 dywizjonu. Szczeg\u00f3lnym m\u0119stwem wykaza\u0142 si\u0119 drugi szwadron rotmistrza Jaros\u0142awa Chodania. Niemcy zostali wyparci! Niestety, po po\u0142udniu otrzymali silne wsparcie. Przy dysproporcji si\u0142 Polacy musieli si\u0119 wycofa\u0107. To by\u0142 ostatni b\u00f3j 5 Pu\u0142ku!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jad\u0119 utrzymuj\u0105c kierunek. Za lasem zmieni on na bardziej zach. W\u015br\u00f3d \u0142\u0105k, na prawo od drogi, znajduje si\u0119 tablica 3 \u2013 przysi\u00f3\u0142ek Doliny, ostatnie miejsce postoju Krakowskiej Brygady Kawalerii. To tu, na posesji pa\u0144stwa Wo\u0142oszyn\u00f3w, noc\u0105 18 wrze\u015bnia sw\u00f3j sztab umie\u015bci\u0142 genera\u0142 Zygmunt Piasecki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wkraczamy do kolejnego lasu. \u015acie\u017cka skr\u0119ca mocniej w kierunku p\u0142n., aby dalej prowadzi\u0107 ponownie na p\u0142n.-zach. Docieramy do szosy w Majdanie Ma\u0142ym (5 km). Skr\u0119camy w lewo, aby ju\u017c po 300 uda\u0107 si\u0119 w lewo, w piaszczysty dukt wyprowadzaj\u0105cy ze wsi. Jedziemy w\u015br\u00f3d p\u00f3l przez 2 km, aby nast\u0119pnie skr\u0119ci\u0107 w lewo w mniej wyra\u017an\u0105 drog\u0119. Po kolejnych 820 m skr\u0119t w prawo, do lasu. Trzymamy si\u0119 g\u0142\u00f3wnej drogi osi\u0105gaj\u0105c krzy\u017c i tablic\u0119 4 (po lewej). W tym miejscu znajdowa\u0142a si\u0119 le\u015bnicz\u00f3wka Zielone (fot. poni\u017cej). Rano 19 wrze\u015bnia przyby\u0142 tu dow\u00f3dca 73 Pu\u0142ku Piechoty podpu\u0142kownik Piotr Sosialuk. By\u0142o to zarazem ostatnie miejsce postoju tego pu\u0142ku. St\u0105d wyprowadzono uderzenie na Szarowol\u0119, las D\u0105browa i pola w okolicy Rog\u00f3\u017ana. Do godz. 17.00 opanowano wzg\u00f3rze 318, las D\u0105browa i fragment g\u0142\u00f3wnej drogi z Tomaszowa do Zamo\u015bcia. 30 minut po p\u00f3\u0142nocy, ju\u017c 20 wrze\u015bnia, polscy \u017co\u0142nierze przyst\u0105pili do ataku na Tomasz\u00f3w. Niestety, nie uda\u0142o si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9218.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5423\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9218.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9218-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>W tym miejscu znajdowa\u0142a si\u0119 le\u015bnicz\u00f3wka Zielone<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmierzamy na po\u0142udnie. 9 km \u2013 szosa do Krasnobrodu. Autorzy szlaku proponuj\u0105 tu wycieczk\u0119 boczn\u0105. Za szos\u0105 skr\u0119camy w prawo, w kierunku wsi Zielone. Po prawej mijamy krzy\u017c upami\u0119tniaj\u0105cy polskich \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych w I bitwie tomaszowskiej (fot. poni\u017cej). Tu\u017c co obok znajduje si\u0119 du\u017ca tablica z opisem obu bitew (druga rozegra\u0142a si\u0119 w dniach 22-27 wrze\u015bnia) i tablica 5 naszej trasy.\n<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"333\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9221.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5424\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9221.jpg 333w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9221-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 333px) 85vw, 333px\" \/><figcaption>Zielone &#8211; krzy\u017c pami\u0119ci polskich \u017co\u0142nierzy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9223.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5425\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9223.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9223-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Zielone &#8211; nie\u015bmiertelniki na krzy\u017cu pami\u0119ci<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W budynku szko\u0142y we wsi Zielone, przed kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie si\u0119 znajdujemy, za\u0142o\u017cono szpital polowy 503. Zmar\u0142ych chowano na tymczasowym cmentarzu 100 m na wsch\u00f3d (dok\u0142adnie tam, gdzie obecnie znajduje si\u0119 wspomniany krzy\u017c). Leczono tu ponad 1000 \u017co\u0142nierzy. Po I bitwie tomaszowskiej podj\u0119to starania o utworzenie wi\u0119kszego szpitala wojennego \u201eZamo\u015b\u0107\u201d, na kt\u00f3rego zgod\u0119&nbsp; wyrazi\u0142y niemieckie s\u0142u\u017cby sanitarne. Trafi\u0142o tu 3331 \u017co\u0142nierzy (w tym 2674 polskich).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015acie\u017cka (poza szlakiem) prowadz\u0105ca wzd\u0142u\u017c wsch. strony ogrodzenia otaczaj\u0105cego szko\u0142\u0119 prowadzi na pobliskie wzg\u00f3rze, na kt\u00f3rym postawiono krzy\u017c z napisem: \u201eW tym miejscu, za \u0142ask\u0105 Boga w Wielki Poniedzia\u0142ek 1993 r. odnaleziony zosta\u0142 sztandar 73 Pu\u0142ku Piechoty z Katowic, ukryty 20 wrze\u015bnia 1939 r.\u201d. Podczas walk o Tomasz\u00f3w, po nieudanej pr\u00f3bie przedarcia si\u0119 przez niemieckie okr\u0105\u017cenie, losy pu\u0142ku by\u0142y ju\u017c przes\u0105dzone. Podchor\u0105\u017cy (pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 sztandarowego) Edward Cybulski, razem z sier\u017cantem Feliksem Niedba\u0142\u0105, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o zakopaniu sztandaru (go\u0142ymi r\u0119kami!), aby nie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce wroga. W tym miejscu \u017co\u0142nierze zakopali te\u017c w\u0142asn\u0105 bro\u0144. Odnalezienie sztandaru nie by\u0142o takie proste, cho\u0107by dlatego, \u017ce \u2013 podobno \u2013 jeden z oficer\u00f3w pu\u0142ku, kt\u00f3ry unikn\u0105\u0142 niewoli, mia\u0142 potem przenie\u015b\u0107 go w inne miejsce (obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce zbyt wiele os\u00f3b wiedzia\u0142o o pierwotnej lokalizacji). 5 kwietnia 1993 r. szcz\u0119\u015bcie dopisa\u0142o pracownikom muzeum regionalnego w Bi\u0142goraju, to w\u0142a\u015bnie oni trafili we w\u0142a\u015bciwe miejsce. Sztandar przekazano do Bi\u0142goraja, a jego kopi\u0119 do muzeum \u015bl\u0105skiego w Katowicach. Tak wi\u0119c Edward Cybulski na wiele lat przed \u015bmierci\u0105 (6.VII.2008 r.) zobaczy\u0142 jeszcze sw\u00f3j sztandar\u2026<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/IMG_1480-Zielone.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5430\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/IMG_1480-Zielone.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/IMG_1480-Zielone-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Miejsce zakopania sztandaru 73 Pu\u0142ku Piechoty z Katowic<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z Zielonego udajemy si\u0119 dalej w kierunku Krasnobrodu, aby ju\u017c niebawem skr\u0119ci\u0107 w boczn\u0105 szos\u0119 w lewo. Zje\u017cd\u017camy z g\u00f3rki do prostopad\u0142ej drogi. Najpierw udajemy si\u0119 to w prawo. W odleg\u0142o\u015bci 400 m znajduje si\u0119 tablica 6. W tym miejscu, u pa\u0144stwa Ku\u015bmierz\u00f3w, 18 wrze\u015bnia o godzinie 16 zatrzyma\u0142 si\u0119 po\u0142\u0105czony sztab Armii \u201eLublin\u201d i \u201eKrak\u00f3w\u201d. Genera\u0142 dywizji Tadeusz Piskor podtrzyma\u0142 decyzj\u0119 o szturmie na Tomasz\u00f3w.<br>\nPowracamy do rozwidlenia dr\u00f3g i udajemy si\u0119 prosto, doln\u0105 szos\u0105 przez wie\u015b Zielone. Dalej skr\u0119ca ona w lewo, doprowadzaj\u0105c ponownie do szosy z Krasnobrodu. Tu w prawo. 370 m dalej (30 m przed miejscem, gdzie pierwotnie dojechali\u015bmy do tej szosy jad\u0105c z Pa\u0144kowa) skr\u0119t w le\u015bny dukt w prawo. Trzymamy si\u0119 g\u0142\u00f3wnej drogi trafiaj\u0105c na skraj p\u00f3l. Pod przeciwleg\u0142\u0105 \u015bcian\u0105 lasu droga skr\u0119ca w lewo. Po kolejnych niemal 150 m skr\u0119camy w prawo, na p\u0142d. To bodaj najtrudniejszy orientacyjnie fragment szlaku. Jeszcze 900 m i przed nami prostopad\u0142a droga le\u015bna (15 km).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udajemy si\u0119 tu najpierw w lewo. Po 200 m docieramy do alei pomnikowych drzew (fot. poni\u017cej), tu\u017c co przed ni\u0105 w lewo odbiega nieco zaro\u015bni\u0119ta dr\u00f3\u017cka. Skr\u0119camy w ni\u0105 i po niespe\u0142na 100 m docieramy do tablicy 7 postawionej na skraju polany. 20 wrze\u015bnia ok. godz. 10.00, po niepowodzeniu w ataku na Tomasz\u00f3w, wobec ogromnej ilo\u015bci rannych i niemal ca\u0142kowitemu wyczerpaniu amunicji, genera\u0142 dywizji Tadeusz Piskor podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o kapitulacji. Jeste\u015bmy w miejscu le\u015bnicz\u00f3wki Ul\u00f3w Zahucie, gdzie niszczono dokumenty i bro\u0144.\n<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9231.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5426\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9231.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9231-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Okolice dawnej le\u015bnicz\u00f3wki Ul\u00f3w Zahucie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powracamy do skrzy\u017cowania dr\u00f3g le\u015bnych, tym razem dalej jad\u0105c prosto. Po 100 m dukt zmienia kierunek na p\u0142d.-zach. Jeszcze 200 m i w\u0142\u0105czamy si\u0119 w wyra\u017aniejsz\u0105 drog\u0119, a 60 m dalej skr\u0119camy w prawo. Dukt bardzo szeroki, ale piaszczysty. Pod\u0105\u017camy za nim na zach., a po 350 m na p\u0142d. Wkraczamy do Ulowa. Docieramy do przebiegaj\u0105cego prostopadle do naszej drogi pieszego szlaku niebieskiego Centralnego. Tu tablica 8 \u2013 opisuj\u0105cej walki o wie\u015b Ul\u00f3w 55 Rezerwowej Dywizji Piechoty pod dow\u00f3dztwem pu\u0142kownika Stanis\u0142awa Kalabi\u0144skiego. 19 wrze\u015bnia przed po\u0142udniem jej sztab ulokowany by\u0142 w gaj\u00f3wce Wapielnia (na zach. od wsi). Ul\u00f3w trzykrotnie przechodzi\u0142 z r\u0105k do r\u0105k. Walki trwa\u0142y do ranka 20 wrze\u015bnia. Poleg\u0142ych pochowano na cmentarzu, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 st\u0105d 2 km na p\u0142d., przy skrzy\u017cowaniu z szos\u0105 z J\u00f3zefowa (to propozycja wycieczki bocznej, 2 x 2 km, kt\u00f3re doda\u0107 trzeba do ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci szlaku).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy tablicy w Ulowie nasz szlak skr\u0119ca na p\u0142d.-wsch., tak jak prowadz\u0105 znaki niebieskie. Ponownie zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w las docieraj\u0105c do tablicy 9. Upami\u0119tnia ona 7 polskich oficer\u00f3w z 13 kompanii 17 Pu\u0142ku Piechoty z Chorzowa rozstrzelanych przez nieznanego z nazwiska niemieckiego oficera w dniu 20 wrze\u015bnia pomi\u0119dzy godz. 15.45 a 17.00. Mia\u0142a to by\u0107 kara za zabicie niemieckiego&nbsp; dow\u00f3dcy kompanii. Zatrzymanych by\u0142o 9 \u017co\u0142nierzy, jednak dw\u00f3ch ocala\u0142o. Sta\u0142o si\u0119 tak, bowiem jednego z tych dw\u00f3ch pozosta\u0142ych rozpozna\u0142 inny Niemiec twierdz\u0105c, \u017ce ten na pewno nie strzela\u0142 do ich dow\u00f3dcy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na tablicy znajdujemy szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 relacj\u0119 ocalonego podporucznika rezerwy Aleksandra Szyma\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9242.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5427\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9242.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9242-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Okolice Ulowa &#8211;  pomnik pami\u0119ci 7 polskich oficer\u00f3w z 13 kompanii 17 Pu\u0142ku Piechoty z Chorzowa <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalej nadal trzymamy si\u0119 g\u0142\u00f3wnej drogi, kt\u00f3ra ulegnie rozszerzeniu, pojawi\u0105 si\u0119 tak\u017ce betonowe p\u0142yty. Pozostawiamy szlak niebieski, kt\u00f3ry odbiegnie w kierunku Pasiek, nadal trzymaj\u0105c si\u0119 dotychczasowej drogi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na skraju lasu tablica 10. Na okolicznych polach pasiecza\u0144sko-rog\u00f3zie\u0144skich rozegra\u0142a si\u0119 bitwa pancerna. O godz. 7.00 rano 18 wrze\u015bnia pu\u0142kownik Stefan Rowecki wyda\u0142 rozkaz ataku. Do boju ruszy\u0142o ok. 80 polskich czo\u0142g\u00f3w. Zdobyto Pasieki, a nast\u0119pnie wkroczono do Tomaszowa od strony koszar i zdobyto po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta. Niestety, p\u00f3\u017aniej nasze wojska zosta\u0142y zmuszone do wycofania si\u0119 do pozycji wyj\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142, atakuj\u0105ca od strony lasu Zielone, dotar\u0142a w tym czasie na odleg\u0142o\u015b\u0107 300 m od Rog\u00f3\u017ana, zajmuj\u0105c wzg\u00f3rza 309 i 318, kt\u00f3re utrzymano do ko\u0144ca I bitwy tomaszowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 km od opuszczenia szosy w Ulowie skrzy\u017cowanie z szerok\u0105 piaszczyst\u0105 drog\u0105. Skr\u0119camy w lewo. Nieco ponad 1 km osi\u0105gamy szos\u0119 w Kolonii Rog\u00f3\u017ano. Tu w prawo, a dos\u0142ownie po chwili w gruntow\u0105 drog\u0119 w lewo, w las i pod g\u00f3rk\u0119. Potem przejazd widokow\u0105 wierzchowin\u0105. 23 km \u2013 skrzy\u017cowanie z szos\u0105 Zielone \u2013 Tomasz\u00f3w Lubelski. Po lewej stronie tablica 11 \u2013 wzg\u00f3rze 318, ostatnie pole walki, do godz. 10 w dniu 20 wrze\u015bnia. Poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy pochowano pierwotnie przy krzy\u017c\u00f3wce krasnobrodzko-zamia\u0144skiej (od pobliskiej wsi Zamiany). Polskich na wygonie Ma\u0142kowym, niemieckich na polu Gardyjasowym.\n<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9250.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5428\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9250.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9250-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>Wzg\u00f3rze 318<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 km na p\u0142d.-wsch., przy szosie do Tomaszowa znajduje si\u0119 drewniana wiata i du\u017ca tablica z opisem bitew tomaszowskich (poza szlakiem).<br> Pokonuj\u0105c nasz\u0105 tras\u0119 jedziemy szos\u0105 na p\u0142n. w kierunku Szarowoli. Z boku mijamy wie\u015b Zamiany, a dalej cmentarz. Za nim g\u0142\u00f3wna szosa skr\u0119ca w lewo, a my udajemy si\u0119 w prawo. 90 m dalej, na rozwidleniu, wybieramy praw\u0105 drog\u0119. Potem g\u0142\u00f3wnym wygodnym duktem le\u015bnym zmierzamy do szosy Tarnawatka \u2013 Tomasz\u00f3w. Tu w lewo. Na skraju lasu tablica 11. Znajduje si\u0119 tu cmentarz z rz\u0119dami wojskowych grob\u00f3w i kurhanem, kt\u00f3ry wie\u0144czy krzy\u017c.  W nekropolii spoczywaj\u0105 \u017co\u0142nierze polegli w okresie I wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy walczyli pod Tomaszowem w 1939 r. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9253.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5429\" srcset=\"https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9253.jpg 750w, https:\/\/roztocze24.info\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/T_IMG_9253-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 85vw, 750px\" \/><figcaption>D\u0105browa Tarnawacka &#8211; cmentarz wojskowy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">St\u0105d jedziemy w stron\u0119 Zamo\u015bcia, na wzg\u00f3rze znajduj\u0105ce si\u0119 powy\u017cej wsi Tarnawatka Tartak. Tam, po lewej stronie szosy znajduje si\u0119 tablica 12 \u2013 wzg\u00f3rze 323 Tarnawatka (32 km). To pi\u0119kny punkt widokowy i w\u0142a\u015bnie z uwagi na rozleg\u0142e pole widzenia Niemcy utworzyli tu stanowisko obronne 4 Dywizji Lekkiej, dowodzonej przez genera\u0142a brygady Alfreda Rittera von Hubickiego. 19 wrze\u015bnia wzg\u00f3rze zosta\u0142o zdobyte przez Polak\u00f3w, niestety na kr\u00f3tko. Dzi\u015b znajduje si\u0119 tu wysoki maszt radiowy, s\u0142u\u017c\u0105cy ju\u017c tylko celom pokojowym. Warto zej\u015b\u0107 z szosy nieco w bok, aby lepiej zobaczy\u0107 panoram\u0119 obejmuj\u0105c\u0105 wiele miejsc zwi\u0105zanych z walkami z wrze\u015bnia 1939 r.<br> Potem powracamy t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 w stron\u0119 Tomaszowa. Po nieco ponad 400 m, na skrzy\u017cowaniu w Tarnawatce Tartaku, skr\u0119camy w boczn\u0105 szos\u0119 w prawo, kt\u00f3ra towarzyszy\u0107 nam b\u0119dzie do ko\u0144ca trasy. Po drodze czeka nas ostry skr\u0119t, a nieco dalej mostek na rzece Wieprz. Przy nim ostatnia \u2013 13 tablica. Po zdobyciu przez Polak\u00f3w wzg\u00f3rza 323 Polacy zostali wyparci na \u0142\u0105ki pa\u0144kowskie. W miejscu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdujemy, zmar\u0142 rotmistrz Jaros\u0142aw Choda\u0144 (por. tak\u017ce tablice 1 i 2). Og\u00f3lnie w tej akcji polskie straty wynosi\u0142y 65 zabitych lub rannych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> Udajemy si\u0119 nadal g\u0142\u00f3wn\u0105 szos\u0105 do Pa\u0144kowa i dalej do przystanku autobusowego nieopodal drogi do Szarowoli, gdzie zacz\u0119li\u015bmy nasze spotkanie z histori\u0105 i gdzie je teraz sko\u0144czymy (37 km).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niespe\u0142na 2 km dalej na p\u0142n. na cmentarzu w Tarnawatce mo\u017cna odnale\u017a\u0107 jeszcze jeden przystanek, na cmentarzu. Znajduje si\u0119 tu mogi\u0142a polskich \u017co\u0142nierzy z II batalionu I Pu\u0142ku Piechoty Legion\u00f3w poleg\u0142ych pod Tarnawatk\u0105 i poblisk\u0105 Antoni\u00f3wk\u0105 w okresie 22-23 wrze\u015bnia 1939 r. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tras\u0119 szlaku narysowa\u0142em w oparciu o map\u0119 <em>Roztocze \u015arodkowe<\/em> wydawnictwa Pawe\u0142 W\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Czerwiec 2015 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 2009 r. w kilku miejscach wypatrzy\u0142em jednolicie wykonane prostok\u0105tne tablice upami\u0119tniaj\u0105ce r\u00f3\u017cne zdarzenia ze s\u0142ynnej bitwy pod Tomaszowem, a \u015bci\u015blej tej pierwszej, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w dniach 17-20 wrze\u015bnia. Z Niemcami walczyli wtedy \u017co\u0142nierze armii \u201eLublin\u201d i \u201eKrak\u00f3w\u201d pod wodz\u0105 genera\u0142a dywizji Tadeusza Piskora (II bitwa mia\u0142a miejsce w dniach 21-23 wrze\u015bnia, walczy\u0142y wtedy &hellip; <a href=\"https:\/\/roztocze24.info\/?page_id=908\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eSzlakiem I bitwy o Tomasz\u00f3w Lubelski z wrze\u015bnia 1939 r.\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":895,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-908","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=908"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7651,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/908\/revisions\/7651"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roztocze24.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}